Co decyduje o tym, jak zdrowo się starzejemy? Dlaczego ta sama dieta może działać na nas zupełnie inaczej? I czy o zdrowiu kolejnych pokoleń może decydować stan zdrowia matki jeszcze przed narodzinami dziecka? Na te pytania odpowiadali naukowcy z kilkunastu krajów podczas międzynarodowej konferencji „Nutrigenomics for Lifelong Health”, która odbyła się w Olsztynie.
Od 2 do 4 września naukowcy zajmujący się nutrigenomiką, żywieniem, metabolizmem i procesami starzenia prezentowali najnowsze wyniki badań dotyczące wpływu żywności i stylu życia na zdrowie oraz proces starzenia się.
– Tematyka konferencji dotyczy jednego z najbardziej ekscytujących wyzwań współczesnych nauk o życiu: zrozumienia, jak żywienie oddziałuje z naszą biologią w ciągu całego życia – podkreślał prof. Mariusz Piskuła, koordynator projektu Welcome2.
Dla InLife Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN konferencja była nie tylko okazją do prezentacji najnowszych badań i wymiany doświadczeń, ale także ważnym elementem budowania międzynarodowej pozycji naukowej.
– Unijny projekt Welcome2 „Centrum doskonałości w obszarze nutrigenomiki dla poprawy zdrowia i jakości życia”, w ramach którego zorganizowana została konferencja, jest ważnym elementem w budowaniu i rozwijaniu naukowej doskonałości naszej jednostki – podkreśliła prof. dr hab. Monika Kaczmarek, dyrektor Instytutu InLife.
Dieta, zdrowie, stres
Nutrigenomika bada zależności między żywieniem a genami, metabolizmem i procesami zachodzącymi w organizmie. Badacze próbują łączyć te informacje ze stylem życia i funkcjonowaniem układu odpornościowego, aby lepiej rozumieć indywidualne potrzeby organizmu, wcześniej przewidywać ryzyko chorób i w przyszłości dobierać bardziej spersonalizowane strategie profilaktyki.
Żywienie wpływa nie tylko na masę ciała i metabolizm. Prof. Louise Dye z University of Sheffield mówiła o wpływie diety na zdrowie psychiczne i funkcje poznawcze, a także o zależnościach między odżywianiem a stresem.
Naukowcy coraz częściej analizują więc dietę jako element szerszego stylu życia, próbując lepiej zrozumieć, jak żywienie i stres wpływają na procesy zachodzące w organizmie.
Zdrowie jeszcze przed narodzinami
Badania prezentowane w Olsztynie pokazywały również, że wpływ środowiska na zdrowie może sięgać jeszcze okresu przed narodzinami.
Dr Karolina Wołodko z Instytutu InLife przedstawiła badania dotyczące wpływu otyłości matki na bardzo wczesny rozwój zarodka i potencjalne konsekwencje dla przyszłego potomstwa. To przykład badań nad tzw. programowaniem rozwojowym, które pozwalają lepiej zrozumieć, w jaki sposób środowisko we wczesnym okresie życia może wpływać na zdrowie w przyszłości.
Z kolei prof. Lars-Oliver Klotz z Friedrich Schiller University w Jenie mówił o roli miedzi i selenu w procesach związanych z reakcją na stres i starzeniem komórek. Jego badania pokazują, jak złożone są zależności między składnikami odżywczymi, stresem i procesami starzenia.
Od genów do spersonalizowanej profilaktyki
Konferencja pokazała, że nutrigenomika łączy dziś wiele dziedzin – od biologii molekularnej i genetyki po analizę danych, modelowanie komputerowe i cyfrowe technologie zdrowotne.
Rozwój żywienia spersonalizowanego i nowych metod analizy danych może pomóc lepiej przewidywać reakcje konkretnego organizmu i dobierać bardziej indywidualne strategie profilaktyki.
Do Olsztyna przyjechali naukowcy m.in. z Danii, Norwegii, Szwajcarii, Niderlandów, Niemiec, Wielkiej Brytanii, Francji, Włoch, Izraela, Meksyku i Polski. Konferencja była także okazją do prezentacji wyników przez młodych badaczy, wymiany doświadczeń i nawiązywania nowych współprac.
Konferencję „Nutrigenomics for Lifelong Health” zorganizował InLife Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności Polskiej Akademii Nauk w ramach projektu Welcome2 ERA Chair, którego celem jest wzmacnianie potencjału naukowego i międzynarodowej współpracy badawczej w obszarze żywienia, zdrowia i starzenia.
