Geny, dieta i długowieczność. Olsztyn miejscem międzynarodowej debaty o zdrowym starzeniu

Co decyduje o tym, jak zdrowo się starzejemy? Dlaczego ta sama dieta może działać na nas zupełnie inaczej? I czy o zdrowiu kolejnych pokoleń może decydować stan zdrowia matki jeszcze przed narodzinami dziecka? Na te pytania odpowiadali naukowcy z kilkunastu krajów podczas międzynarodowej konferencji „Nutrigenomics for Lifelong Health”, która odbyła się w Olsztynie.

Od 2 do 4 września naukowcy zajmujący się nutrigenomiką, żywieniem, metabolizmem i procesami starzenia prezentowali najnowsze wyniki badań dotyczące wpływu żywności i stylu życia na zdrowie oraz proces starzenia się.

– Tematyka konferencji dotyczy jednego z najbardziej ekscytujących wyzwań współczesnych nauk o życiu: zrozumienia, jak żywienie oddziałuje z naszą biologią w ciągu całego życia – podkreślał prof. Mariusz Piskuła, koordynator projektu Welcome2.

Dla InLife Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN konferencja była nie tylko okazją do prezentacji najnowszych badań i wymiany doświadczeń, ale także ważnym elementem budowania międzynarodowej pozycji naukowej.

– Unijny projekt Welcome2 „Centrum doskonałości w obszarze nutrigenomiki dla poprawy zdrowia i jakości życia”, w ramach którego zorganizowana została konferencja, jest ważnym elementem w budowaniu i rozwijaniu naukowej doskonałości naszej jednostki – podkreśliła prof. dr hab. Monika Kaczmarek, dyrektor Instytutu InLife.

Nutrigenomika bada zależności między żywieniem a genami, metabolizmem i procesami zachodzącymi w organizmie. Badacze próbują łączyć te informacje ze stylem życia i funkcjonowaniem układu odpornościowego, aby lepiej rozumieć indywidualne potrzeby organizmu, wcześniej przewidywać ryzyko chorób i w przyszłości dobierać bardziej spersonalizowane strategie profilaktyki.

Żywienie wpływa nie tylko na masę ciała i metabolizm. Prof. Louise Dye z University of Sheffield mówiła o wpływie diety na zdrowie psychiczne i funkcje poznawcze, a także o zależnościach między odżywianiem a stresem.

Naukowcy coraz częściej analizują więc dietę jako element szerszego stylu życia, próbując lepiej zrozumieć, jak żywienie i stres wpływają na procesy zachodzące w organizmie.

Badania prezentowane w Olsztynie pokazywały również, że wpływ środowiska na zdrowie może sięgać jeszcze okresu przed narodzinami.

Dr Karolina Wołodko z Instytutu InLife przedstawiła badania dotyczące wpływu otyłości matki na bardzo wczesny rozwój zarodka i potencjalne konsekwencje dla przyszłego potomstwa. To przykład badań nad tzw. programowaniem rozwojowym, które pozwalają lepiej zrozumieć, w jaki sposób środowisko we wczesnym okresie życia może wpływać na zdrowie w przyszłości.

Z kolei prof. Lars-Oliver Klotz z Friedrich Schiller University w Jenie mówił o roli miedzi i selenu w procesach związanych z reakcją na stres i starzeniem komórek. Jego badania pokazują, jak złożone są zależności między składnikami odżywczymi, stresem i procesami starzenia.

Konferencja pokazała, że nutrigenomika łączy dziś wiele dziedzin – od biologii molekularnej i genetyki po analizę danych, modelowanie komputerowe i cyfrowe technologie zdrowotne.

Rozwój żywienia spersonalizowanego i nowych metod analizy danych może pomóc lepiej przewidywać reakcje konkretnego organizmu i dobierać bardziej indywidualne strategie profilaktyki.

Do Olsztyna przyjechali naukowcy m.in. z Danii, Norwegii, Szwajcarii, Niderlandów, Niemiec, Wielkiej Brytanii, Francji, Włoch, Izraela, Meksyku i Polski. Konferencja była także okazją do prezentacji wyników przez młodych badaczy, wymiany doświadczeń i nawiązywania nowych współprac.

Konferencję „Nutrigenomics for Lifelong Health” zorganizował InLife Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności Polskiej Akademii Nauk w ramach projektu Welcome2 ERA Chair, którego celem jest wzmacnianie potencjału naukowego i międzynarodowej współpracy badawczej w obszarze żywienia, zdrowia i starzenia.

What determines how healthily we age? Why can the same diet affect different people in completely different ways? And could the health of future generations be influenced by a mother’s health even before a child is born? Researchers from more than a dozen countries addressed these questions during the international conference “Nutrigenomics for Lifelong Health”, held in Olsztyn.

From 2 to 4 September, scientists working in the fields of nutrigenomics, nutrition, metabolism and ageing presented the latest research findings on the impact of food and lifestyle on health and the ageing process.

“The conference focuses on one of the most exciting challenges in contemporary life sciences: understanding how nutrition interacts with our biology throughout the entire lifespan,” emphasised Prof. Mariusz Piskuła, Coordinator of the Welcome2 project.

For the InLife Institute of Animal Reproduction and Food Research of the Polish Academy of Sciences, the conference was not only an opportunity to present the latest research and exchange expertise, but also an important step towards strengthening the Institute’s international scientific position.

“The EU-funded Welcome2 project, Centre of Excellence in Nutrigenomics for Improved Health and Quality of Life, under which the conference was organised, is an important element in building and further developing scientific excellence at our Institute,” said Prof. Monika Kaczmarek, Director of the InLife Institute.

Nutrigenomics investigates the relationships between nutrition, genes, metabolism and processes taking place in the body. Researchers seek to combine this knowledge with lifestyle factors and immune system function in order to better understand individual needs, predict disease risks at an earlier stage and, in the future, develop more personalised prevention strategies.

Nutrition affects much more than body weight and metabolism. Prof. Louise Dye from the University of Sheffield discussed the impact of diet on mental health and cognitive function, as well as the links between nutrition and stress.

Researchers are therefore increasingly examining diet as part of a broader lifestyle, seeking to better understand how nutrition and stress influence processes taking place in the body.

Research presented in Olsztyn also demonstrated that environmental influences on health can extend back to the period before birth.

Dr Karolina Wołodko from the InLife Institute presented research on the effects of maternal obesity on very early embryonic development and its potential consequences for future offspring. This research contributes to the study of developmental programming, helping scientists better understand how environmental factors during the earliest stages of life may influence health later in life.

Prof. Lars-Oliver Klotz from Friedrich Schiller University Jena discussed the role of copper and selenium in processes related to the cellular stress response and ageing. His research highlights the complex relationships between nutrients, stress and the mechanisms of cellular ageing.

The conference demonstrated that nutrigenomics is now bringing together a wide range of disciplines – from molecular biology and genetics to data analysis, computational modelling and digital health technologies.

The development of personalised nutrition and new data-analysis methods may help researchers better predict how individual organisms respond to specific nutritional factors and develop more tailored prevention strategies.

Scientists from countries including Denmark, Norway, Switzerland, the Netherlands, Germany, the United Kingdom, France, Italy, Israel, Mexico and Poland travelled to Olsztyn to take part in the conference.

The event also provided an opportunity for early-career researchers to present their findings, exchange experiences and establish new scientific collaborations. The “Nutrigenomics for Lifelong Health” conference was organised by the InLife Institute of Animal Reproduction and Food Research of the Polish Academy of Sciences as part of the Welcome2 ERA Chair project, which aims to strengthen scientific excellence and international research collaboration in the fields of nutrition, health and ageing.